به بهانه نمایش فیلم آواز خدا
![Vahid Shabani](https://i0.wp.com/www.persianmirror.ca/wp-content/uploads/2018/11/Vahid-Shabani.jpg?fit=570%2C380&ssl=1)
دکتر ابوالفضل اقوامی
سالها است نوای آسمانی تنبور تنم را لرزانده و آتش به جانم ریخته، بی آن که بدانم علتش چیست؟ چه در سال های اقامت در کرمانشاه در کودکی و سفر به شهرستانهای مختلف آن نواحی، چه سالهایی که بنا به الزام شغل و زندگی، در شهرهای مختلف استان خراسان، گشته و زندگی کرده ام، در همه این سالها، هیچ گاه علت تأثیر رمز آلود این ساز، علیرغم سادگی بیش از حدش بر من مکشوف نگردیده بود.
توفیق یارم شد و در تاریخ پنجم دسامبر ۲۰۱۸ (۱۵ آذر ۱۳۹۷) در اولین نمایش عمومی فیلم مستند “آواز خدا”، اثر هنرمند ارزنده عارف محمدی، در تورنتو حضور یافتم.
فیلم خوش ساخت و ارزشمندی که روایتگر داستان سفر او است به مهد “تنبور”، کردستان، البته با نیّت تهیه گزارش از کهنسالترین تنبورنواز و در عین حال مرشد معنویِ یکی از آیینهای عرفانی کهن ایران (یارسان)، سید قدمیار، که شور بختانه اندکی پیش از سفر روایتگر، به رحمت خدا میرود.
این سفر بهانهای میشود تا تاریخچه چند هزار ساله تنبور و نیز آیین یارسان توسط دکتر بهمن کاظمی، پژوهشگر و موسیقیدان، شکافته و بررسی شود.
فیلمبرداری، تدوین، دکوپاژ و بطور کلی همه عوامل فیلم در تراز جهانی و حاصل سالها مرارت و تجربه فیلمساز به طور اخص و سایر همکارانش بطور اعم می باشد.
موسیقی که موضوع اصلی فیلم است و نیازمند دقت و وسواس زیاد، بسیار هنرمندانه بکار گرفته شده بود، بخصوص موسیقی کردستان که بسیار غنی است و به اندازه خودِ تنبور قدمت و ظرافت دارد. در حالی که بعلت حساسیت مطلب، می توانست مهمترین نقطه آسیب فیلم باشد، برعکس نقطه قوت فیلم گردیده است.
انتخاب و توصیف الحان مختلف آوازها و مقام های موسیقی نواحی کردستان، آن هم به صورت مستند و علمی بسیار خوب انجام شده و با اینکه در بخش اجرای موسیقی در فضای باز، صدابرداری سر صحنه انجام نشده، ولی صدا و تصویر کاملا هنرمندانه سینک و منطبق شده اند.
البته به نظر من صحنه نواختن تنبور بر بالای صخره و سنگ به همراه رقصِ سماع، اگرچه نمادین و بسیار زیبا است و استفاده از تکنولوژی های جدیدِ فیلم برداری با پهپاد آن را بسیار زیبا کرده، اما تا حدی روایت طبیعی و مستند گونه فیلم را آسیب زده است. ضمن اینکه اصولا این گونه رقصِ سماع، مخصوص قونیه و دراویش آن جا است و در کردستان آن چنان رایج نیست. صحنه های زیبا و هزار رنگ تنبور نوازیِ دسته جمعی یارسانی ها به اندازه کافی واقعی و تأثیر گذار بودند.
تحقیقات کامل و جامع در مورد تنبور و آیین عرفانی “یارسان” که از زبان دکتر بهمن کاظمی، پژوهشگر و موسیقی دان شنیده می شود، به حق مهمترین نقطه قوت فیلم و پاسخ بسیاری از ناگفته ها در مورد این ساز عرفانی و باستانی است.
تنبور در سفر دور و دراز چند هزار ساله اش به همه جا سفر کرده و در مناطق مختلف اسامی مختلف یافته است. منجمله در خراسان دو تار نام گرفته و نوازندگان ابتدایی و اصلی اش ساکنان کُرمانْجِ شمال خراسان (ایلی از کردهای ایران که در همه جای ایران پراکنده شده و به زبان خاص کُرمانجی سخن میگویند) بودهاند.
بزرگانی از خطه خراسان که من میشناسم، عثمان حق پرست و غلامعلی پور عطایی از جنوب خراسان و حاج قربان سلیمانی و حسین یگانه و فرزندش محمد یگانه از نوازندگان بنام شمال خراسان هستند.
نقطه قوت دیگر فیلم تنبور نوازی و آواز خوانی همزمان خانم دنیا کمالی بود که تأثیر شدیدی بر مخاطب می گذاشت و در حالی که آواز خواندن زنان در شرایط فعلی ایران، تابو و ممنوع است، انتخاب ایشان به عنوان نوازنده و خواننده بسیار انتخاب هوشمندانه ای بود.
دنیا ترانه بسیار زیبایی میخواند و در پایان فیلم هم پیامِ خود، مردم سلحشور کرد و فیلمساز را یکجا به مخاطبین می دهد که:
“به امید روزی که هرکس به جای اسلحه، سازی در دست بگیرد.”
رمز و راز تاثیر تنبور بر روح و جان ما نیز همین است که تنبور، حافظه تاریخی چند هزار ساله قوم و نژاد ما است، حافظهای که شاهد همه پیروزیها، شکستها، فراز و فرودها و غم و شادیِ تمدن کهنسال ایرانی بوده و در وجود نماینده خلفِ قوم ما، یعنی مردم سلحشور کردستان و در قامت تکیده سازی که به ظاهر چوبی و پوستی و سیمی خشک است، متبلور شده است.
خشک سیمی خشک چوبی خشک پوست
از کجا میآید این آوای دوست؟
بانگ گردشهای چرخ است اینکه خلق،
می نوازندش به تنبور و به حلق.
از هوسنامه تا وفانامه، نمایش منظومه خسرو وشیرین
پس از دو اجرای موفق در کانادا، نمایش از هوسنامه تا وفانامه چند بار در آمریکا به روی صحنه رفت و از ماه اکتبر سال جاری تور کانادایی اجراهای از هوسنامه تا وفانامه در شهرهای مونترآل، اتاوا، ونکوور و کلگری، با ترجمه همزمان به زبان انگلیسی، به روی صحنه خواهد رفت.
چرا کنگره ایرانیان کانادا «همسو» با جمهوری اسلامی است؟
صبا شاهچراغی، سخنگوی «کارزار بازپسگیری کنگره ایرانیان کانادا» در گفتگو با پرژن میرور میگوید مهمترین دلیل برای بازپسگیری کنگره از هیئت مدیره کنونی «همسو» بودن آنها و فعالیتهایشان با سیاستهای جمهوری اسلامی است.
دومین دوره مسابقات فوتبال جام همبستگی در تورنتو
کانون ورزشی ایرانیان کانادا، از سال گذشته اقدام به برگزاری مسابقات جام همبستگی، با یاد مهسا-ژینا امینی و قربانیان جنبش #زن_زندگی_آزادی و همبستگی با مردم ایران و مطالبات آزادیخواهانه آنان کرده است.
بازگشت پیروزمندانه کاروان ورزشی کانادا از المپیک پاریس
کاروان ورزشی ۳۱۵ نفری کانادا، با کارنامهای تاریخی و کسب ۲۷ مدال روز دوشنبه ۱۲ اوت، یک روز پس از مراسم اختتامیه بازهای المپیک پاریس ۲۰۲۴ ، با استقبال گرم ورزشدوستان، وارد فرودگاه پیرسون تورنتو شد.
کسب ۲۷ مدال در بازیهای المپیک برای تیم کانادا یک رکورد تاریخی است.
شکایت ایمان خلیف، قهرمان بوکس المپیک، از ایلان ماسک و نویسنده کتابهای هری پاتر
ایمان خلیف، قهرمان بوکس الجزایری و برنده مدال طلا در المپیک پاریس، در رده ۶۶ کیلوگرم، روز سه شنبه پرونده شکایتی علیه ایلان ماسک، مالک شبکه توئیتر(X)، و «جی کی رولینگ» نویسنده مشهور کتابهای هری پاتر، در دادگاهی در پاریس مطرح کرده است.
ممنوعیت استفاده از تلفنهای همراه در کلاسهای درس در انتاریو
ممنوعیت استفاده از تلفن همراه در کلاسهای درس از این هفته در انتاریو اجرا میشود، اما اتحادیههای معلمان در مورد چگونگی اجرای این اقدام و نسبت به اثر بخشی آن تردید دارند.
آیا انتاریو در انتظار انتخابات زودهنگام است؟
داگ فورد، نخستوزیر انتاریو، روز سهشنبه ۳ سپتامبر اطمینان داد که امسال انتخابات استانی برگزار نخواهد شد، اما در عین حال در را به روی احتمال برگزاری انتخابات زودهنگام در سال ۲۰۲۵ نبست.
پایان المپیک پاریس ۲۰۲۴ و انتظار برای بازیهای المپیک ۲۰۲۸ لسآنجلس
در مراسم پایانی بازیها، پس از خاموش کردن مشعل المپیک، پرچم المپیک از سوی شهردار پاریس به توماس باخ داده شد و او پرچم را به شهردار لس آنجلس، میزبان دوره بعدی بازیهای تابستانی المپیک ۲۰۲۸ سپرد.
استعفای ناگهانی وزیر آموزش انتاریو
تاد اسمیت، وزیر آموزش انتاریو، روز جمعه ۱۶ اوت به طور ناگهانی استعفا داد.
با پیوستن به کمپین پایان آپارتاید جنسیتی، میتوانیم صدای تغییر باشیم
لیلی پورزند، کارشناس برابری جنسیتی و فعال حقوق زنان، چند روز پیش مقالهای در روزنامه تورنتو استار منتشر کرده با عنوان: «رژیمی که بدنبال خاموش کردن صدای زنان است، آنها را سرکوب هم میکند»